Qo‘lyozmani topshirishdan oldingi nazorat ro‘yxati
Qo‘lyozmani O‘zbekistonning “Mexanika muammolari” jurnaliga topshirishdan oldin mualliflar quyidagi barcha tegishli talablar bajarilganini tasdiqlashlari kerak.
☐ Originallik va bir vaqtning o‘zida boshqa jurnalga topshirmaslik
• Qo‘lyozma original bo‘lib, ilgari mazmunan deyarli bir xil shaklda nashr etilmagan va hozirda boshqa jurnal tomonidan ko‘rib chiqilmayapti.
• Ochiq e’lon qilingan har qanday preprint topshirish vaqtida ko‘rsatilgan hamda uning havolasi yoki doimiy identifikatori taqdim etilgan.
☐ Jurnal yo‘nalishi va qo‘lyozma turi
• Qo‘lyozma jurnalning maqsad va ilmiy yo‘nalishlariga mos keladi.
• Tegishli material turi tanlangan: Research Article, Review Article, Short Communication, Technical Note, Case Study, Perspective, Editorial, Letter yoki Tahririyat tomonidan ma’qullangan boshqa tur.
☐ Jurnalning rasmiy shabloni va fayl formati
• Qo‘lyozma jurnalning amaldagi Microsoft Word shabloni yoki mavjud bo‘lsa LaTeX/Overleaf shabloni asosida tayyorlangan.
• Microsoft Word qo‘lyozmasi bitta tahrirlanadigan .docx fayl sifatida topshiriladi.
• LaTeX/Overleaf materiallari asosiy .tex fayli, bibliografiya fayllari, zarur class va style fayllari, rasm va chizmalar, qo‘shimcha manba fayllari hamda muvaffaqiyatli kompilyatsiya qilingan PDFni o‘z ichiga olgan ZIP arxivda topshiriladi.
• Tahririyat topshirilgan fayllarni ochishi va zarur hollarda qayta kompilyatsiya qila olishi kerak.
☐ Titul sahifasi va anonim qo‘lyozma
• Alohida Titul sahifasida qo‘lyozma turi, to‘liq sarlavha, barcha mualliflarning to‘liq ism-shariflari, mualliflar tartibi, bo‘lim va tashkilotlar, shahar, pochta indeksi va mamlakat, elektron pochta manzillari, mavjud bo‘lsa ORCIDlar hamda mas’ul muallifning ism-sharifi va aloqa ma’lumotlari berilgan.
• Taqriz uchun tayyorlangan faylda mualliflar ismlari, tashkilotlar, elektron pochta manzillari, ORCIDlar, shaxsni aniqlovchi minnatdorchiliklar, fayl xususiyatlaridagi ma’lumotlar yoki mualliflarni aniqlash imkonini beradigan boshqa belgilar yo‘q.
• Mualliflarning avvalgi ishlariga havolalar zarur hollarda muhim iqtiboslarni olib tashlamasdan neytral shaklda yozilgan.
☐ Topshirish metadata ma’lumotlari
• Onlayn topshirish tizimida quyidagi ma’lumotlar to‘liq va aniq kiritilgan: sarlavha, annotatsiya, kalit so‘zlar, qo‘lyozma turi va tili, barcha mualliflarning to‘liq ism-shariflari, mualliflar tartibi, affiliatsiyalar, shahar, pochta indeksi va mamlakat, elektron pochta manzillari, mavjud bo‘lsa ORCIDlar, mas’ul muallif, moliyalashtirish, manfaatlar to‘qnashuvi, etika va rozilik ma’lumotlari, Data Availability Statement hamda zarur bo‘lsa sun’iy intellektdan foydalanish bayonoti.
• Tizimga kiritilgan metadata Titul sahifasi va qo‘lyozma fayllari bilan mos keladi.
☐ Sarlavha, annotatsiya va kalit so‘zlar
• Sarlavha qisqa, axborotli, aniq, qo‘lyozma mazmuniga mos va keraksiz qisqartmalardan xoli.
• Annotatsiya bitta paragrafda berilgan, 200 so‘zdan oshmaydi va Research Article uchun Background, Methods, Results hamda Conclusions mazmunini qamrab oladi.
• Qo‘lyozmada uchdan o‘ntagacha tegishli kalit so‘z mavjud.
☐ Qo‘lyozma tuzilishi
• Research Article odatda Introduction, Methods, Results, Discussion va Conclusions bo‘limlarini, undan keyin zarur deklaratsiyalar va Referencesni o‘z ichiga oladi.
• Research Article uchun alohida Conclusions bo‘limi mavjud.
• Review, Editorial, Perspective, Letter, Technical Note, Case Study va boshqa turdagi materiallar tuzilishi ularning maqsadi hamda Mualliflar uchun yo‘riqnomaga muvofiq moslashtirilgan.
☐ Metodlar va takrorlanuvchanlik
• Analitik, nazariy, sonli, hisoblash yoki eksperimental metodlar ilmiy baholash va takrorlash uchun yetarli darajada batafsil bayon qilingan.
• Zarur hollarda materiallar, uskunalar, dasturiy ta’minot va versiyalar, modellar va parametrlar, boshlang‘ich hamda chegaraviy shartlar, o‘lchash noaniqligi, kalibrlash, takroriylik, tanlanma hajmi, statistik metodlar, modelni verifikatsiya va validatsiya qilish, yaqinlashish mezonlari, to‘r yoki vaqt qadamidan mustaqillik hamda noaniqlik yoki sezgirlik tahlili keltirilgan.
• Ma’lumotlar, kod, modellar, materiallar yoki jarayonlarga kirish bo‘yicha huquqiy, etik, tijoriy, maxfiylik, xavfsizlik, shartnomaviy yoki uchinchi tomon cheklovlari oshkor qilingan.
☐ Rasmlar, jadvallar, tenglamalar va qo‘shimcha fayllar
• Barcha rasmlar, jadvallar va tenglamalar ketma-ket raqamlangan, matnda raqam tartibida keltirilgan, birinchi havolaga yaqin joylashtirilgan va aniq izoh yoki sarlavhaga ega.
• Rasm izohlari rasm ostida, jadval sarlavhalari jadval ustida berilgan, tenglamalar arab raqamlari bilan qavs ichida raqamlangan.
• Jadvallar va tenglamalar tahrirlanadigan shaklda. Belgilar, ramzlar va matn nashr o‘lchamida o‘qiladigan bo‘lib qoladi.
• Alohida rasm fayllari talab qilinganda raster fotosuratlar odatda kamida 300 dpi, chiziqli tasvirlar esa kamida 600 dpi bo‘ladi. TIFF, JPEG, PNG, EPS, SVG yoki tahrirlanadigan Office formatlari qabul qilinadi.
• Qo‘shimcha fayllar qo‘lyozmaga tegishli, to‘liq, xavfsiz ochiladigan va asosiy matn bilan mos.
☐ Belgilar, qisqartmalar va o‘lchov birliklari
• Barcha belgilar, parametrlar, pastki va yuqori indekslar, maxsus atamalar hamda qisqartmalar birinchi qo‘llanishida izohlangan.
• Qo‘lyozma bo‘ylab SI birliklari ishlatilgan. Belgilar yoki qisqartmalar ko‘p bo‘lsa, Nomenclature and Abbreviations bo‘limi kiritilgan.
☐ Ma’lumotlarning mavjudligi to‘g‘risidagi bayonot
• Har bir qo‘lyozmada Data Availability Statement mavjud.
• Bayonotda ochiq ma’lumotlar joylashtirilgan repository va doimiy identifikator; mas’ul muallifdan asosli so‘rov orqali olish imkoniyati; maxfiylik, huquqiy, tijoriy, etik, shartnomaviy yoki xavfsizlik cheklovlari; uchinchi tomon ma’lumotlari shartlari; yoki yangi ma’lumotlar yaratilmagan va tahlil qilinmaganligi ko‘rsatilgan.
• Topshirish tizimiga kiritilgan Data Availability Statement qo‘lyozmadagi bayonot bilan bir xil.
☐ Etik tasdiq va xabardor qilingan rozilik
• Zarur hollarda etik qo‘mita yoki vakolatli organning nomi, tasdiq yoki protokol raqami, tasdiq sanasi, ishtirok etish uchun xabardor qilingan rozilik va shaxsni aniqlash mumkin bo‘lgan ma’lumotlarni nashr qilishga rozilik berilgan.
• “Qo‘llanilmaydi” bayonoti faqat tadqiqot haqiqatda etik tasdiq, xabardor qilingan rozilik yoki nashrga rozilikni talab qilmaydigan holatda qo‘llanadi.
• Asoslantirilgan so‘rov bo‘lsa, tasdiqlovchi hujjatlar Tahririyatga taqdim etilishi mumkin.
☐ Majburiy deklaratsiyalar
• Qo‘lyozmada zarur bo‘lgan barcha bayonotlar mavjud: CRediT asosidagi Author Contributions, Funding, moliyalashtiruvchining roli, Ethics Approval, Informed Consent and Consent for Publication, Data Availability, Acknowledgements, Conflicts of Interest va sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish.
• Muayyan deklaratsiya qo‘llanilmasa, tegishli “Qo‘llanilmaydi” yoki unga teng bayonot berilgan.
☐ Mualliflik va mualliflar tasdig‘i
• Ro‘yxatdagi barcha mualliflar jurnalning mualliflik mezonlariga javob beradi, katta hissa qo‘shgan, topshirilgan versiyani, mualliflar ro‘yxati va tartibini tasdiqlagan hamda ishning aniqligi va halolligi uchun javobgarlikni qabul qilgan.
• Mualliflik mezonlariga javob bermaydigan hissa qo‘shuvchilar ularning roziligi bilan Minnatdorchilik bo‘limida ko‘rsatilgan.
• Mas’ul muallif barcha mualliflar qo‘lyozma, deklaratsiyalar, topshirish metadata ma’lumotlari va tegishli nashr shartlarini tasdiqlaganini tasdiqlaydi.
☐ Adabiyotlar ro‘yxati
• Adabiyotlar jurnalning citation style talabiga muvofiq rasmiylashtirilgan: AMA Manual of Style, 11th edition (brackets). Mavjud bo‘lsa, jurnal taqdim etgan Zotero yoki CSL style faylidan foydalanish mumkin.
• Manbalar birinchi iqtibos tartibida raqamlangan va matnda [1], [2,3] yoki [4–6] shaklida kvadrat qavsda berilgan.
• Mavjud DOIlar havola shaklida keltirilgan, jurnal qisqartmalari ISO 4ga mos, ro‘yxatga faqat matnda iqtibos qilingan manbalar kiritilgan.
• Dastlab kirill yozuvida nashr qilingan manbalar lotin alifbosiga transliteratsiya qilingan. Zarur hollarda nomdan keyin kvadrat qavsda inglizcha tarjima va asl til ko‘rsatilgan.
☐ Ilmiy halollik, sun’iy intellekt va uchinchi tomon materiallari
• Qo‘lyozmada plagiat, fabrikatsiya, falsifikatsiya, takroriy yoki ortiqcha nashr, ma’lumot va tasvirlarni nomaqbul o‘zgartirish, iqtibos yoki taqrizlashni manipulyatsiya qilish va boshqa ilmiy halollik buzilishlari mavjud emas.
• Sun’iy intellekt yoki avtomatlashtirilgan vositalardan sezilarli foydalanish jurnalning Sun’iy intellekt siyosatiga muvofiq oshkor qilingan va mualliflar tomonidan tekshirilgan.
• Mualliflik huquqi bilan himoyalangan rasm, jadval, fotosurat, dasturiy ta’minot, dataset va boshqa uchinchi tomon materiallaridan foydalanish uchun ruxsat olingan hamda manba va litsenziya shartlari ko‘rsatilgan.
☐ Mualliflik huquqi, litsenziya va self-archiving
• Mualliflar maqolaga bo‘lgan mualliflik huquqini saqlab qolishlarini tushunadilar.
• Mualliflar jurnal va nashriyotga birinchi nashr uchun eksklyuziv bo‘lmagan huquq beradi.
• Qabul qilingan maqolalar Creative Commons Attribution 4.0 International — CC BY 4.0 litsenziyasi asosida nashr etiladi.
• Mualliflar uchinchi tomon materiallari bo‘yicha ruxsatlar uchun javob beradi va maqola jurnalning Copyright and Licensing Policy hamda Repository Policy talablariga muvofiq ulashilishi, arxivlanishi va qayta ishlatilishi mumkinligini tushunadi.
☐ Nashr to‘lovlari
• Mualliflar jurnalning amaldagi Publication Fees (APC) Policy, shu jumladan qo‘lyozmani qaytarib olish va refund shartlari bilan tanishgan.
• Standart APC qabul qilingan har bir maqola uchun 100 AQSh dollarini tashkil etadi.
• 2026-yil 1-yanvardan 31-dekabrgacha qabul qilingan maqolalar uchun APC jurnal Ta’sischisi tomonidan to‘liq qoplanadi; mualliflar nashr to‘lovini to‘lamaydi, alohida waiver arizasi talab qilinmaydi va ularga APC invoice berilmaydi.
• Qo‘lyozmani topshirish va taqrizlash uchun to‘lov olinmaydi; yakuniy qabul qaroridan oldin to‘lov so‘ralmaydi; to‘lov, undan ozod qilish yoki moliyaviy yordam taqrizlash va tahririy qarorlarga ta’sir qilmaydi.
• 2026-yildan keyin amal qiladigan shartlar qo‘lyozma topshirilishidan va har qanday to‘lov so‘ralishidan oldin jurnal saytida e’lon qilinadi.
☐ Qayta ko‘rib chiqilgan topshirish uchun fayllar — zarur bo‘lsa
• Qayta ko‘rib chiqilgan qo‘lyozmaning toza versiyasi topshirilgan.
• Talab qilingan bo‘lsa, barcha o‘zgarishlar ko‘rsatilgan versiya topshirilgan.
• Taqrizchilar va muharrirga batafsil point-by-point response taqdim etilgan.
• Barcha o‘zgarishlar izohlangan; bajarilmagan tavsiya bo‘lsa, asoslantirilgan sabab keltirilgan.
• Zarur hollarda rasm, jadval, ma’lumot, kod yoki qo‘shimcha fayllar yangilangan.
• Qayta ko‘rib chiqilgan qo‘lyozma va javob xati o‘zaro mos.
☐ Yakuniy topshirish tasdig‘i
• Barcha mualliflar topshirilgan qo‘lyozma versiyasini ko‘rib chiqib, tasdiqlagan.
• Mas’ul muallif qo‘lyozma fayllari va topshirish metadata ma’lumotlarining aniq, to‘liq va o‘zaro mos ekanini tasdiqlaydi.
• Topshirish jurnalning mualliflik, etika, mualliflik huquqi, litsenziyalash, ma’lumotlar, sun’iy intellekt va nashr to‘lovlariga oid talablariga mos.
To‘liq bo‘lmagan topshirishlar
Ushbu talablarga javob bermaydigan qo‘lyozmalar tahririy baholash yoki taqrizlashdan oldin texnik tuzatish uchun mas’ul muallifga qaytarilishi mumkin. Tekshiruv ro‘yxatining to‘ldirilishi maqolaning qabul qilinishini kafolatlamaydi.
Aloqa
Qo‘lyozmani tayyorlash yoki topshirish bo‘yicha savollar quyidagi manzilga yuboriladi:
Tahririyat
O‘zbekistonning “Mexanika muammolari” jurnali
Email: instmechofficial@gmail.com
Ushbu tekshiruv ro‘yxati 2026-yil 1-avgustdan kuchga kiradi.